[0919] 4468244 - [021] 26806140
ساعات کاری دوشنبه 12:00 تا 16:00 ، چهارشنبه 15:30 تا 19:00

تنبلی تخمدان؛ از علائم، علل تا روش های درمان آن

مدت زمان مطالعه 17 دقیقه

تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان یک بیماری شایع است که حدود پنج تا ده درصد زنان درجاتی از این بیماری را دارند. در واقع این بیماری بسیار ریشه ای تر از آن است که به صورت سطحی تشخیص داده شود. آنچه بسیار حائز اهمیت است اینکه زنانی که به این بیماری مبتلا هستند یک اطلاعات کامل در مورد وضعیت خود داشته باشند.

تنبلی تخمدان چیست؟

فهرست محتوا

سلول های بنیادین در تخمدان زنان قرار دارند که در نتیجه به تخمک تبدیل می شوند و اگر این سلول های مذکور با اسپرم ترکیب شوند لقاح ایجاد می شود و جنین شکل می گیرد. تخمک ها از سلول های که از غده هیپوفیز مغز ترشح می شوند، تشکیل شده اند.

تنبلی تخمدان هم وضعیتی است که باعث بی نظمی در دوران عادت ماهانه و ایجاد جوش های آکنه روی پوست می شود، در چنین وضعیتی حاملگی دیرتر اتفاق می افتد. وقتی کیست ها در لوله های فالوپ تشکیل شوند اسپرم ها نمی تواند به تخمک برسند و لقاح ایجاد شود. در این سندروم هورمون های مردانه بیشتر از حد نرمال در زنان وجود دارند و باعث بروز بیماری های مانند: دیابت و اضافه وزن می شود. پلی کیستیک به معنای تجمع کیست های متعدد در یک نقطه است.

علل ایجاد سندروم تخمدان پلی کیستیک

علل متعددی می تواند سبب ابتلا به بیماری تنبلی تخمدان شود که این موارد عبارت است از:

افزایش سطح هورمون مردانه در زنان

برخی از متخصصین معتقدند که سطح بالای هورمون های مردانه در زنان می تواند باعث بروز چنین عارضه ای شود که باعث تخمک گذاری در تخمدان ها می شوند.

وراثت و ژنتیک

عوامل وراثتی و ژنتیکی در بروز چنین عارضه های دخیل هستند، به عنوان مثال: اگر در خانواده نزدیک تان ابتلا به چنین عارضه ای سابقه داشته باشد ممکن است شما هم مستعد این بیماری باشید.

بیماری های زمینه ای

وجود برخی بیماری ها سبب می شود تا فرد مبتلا به تنبلی تخمدان شود که این نوع بیماری ها عبارت است از:

  • تومور های مغزی
  • بیماری عفونی و لگنی در زنان
  • اختلالات در غده تیروئید
  • عارضه های روانی، از قبیل استرس و اضطراب بالا
  • بیماری دیابت و هورمون انسولین می تواند شانس ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.

ابتلا به بیماری تنبلی تخمدان چه مشکلی را ایجاد می نمایید؟

سندرم تخمدان پلی کیستیک بیماری است که می تواند سبب ابتلا زنان به مشکلاتی شود که عبارت است از: نامنظمی سیکل قاعدگی، بروز جوش های صورت، رویش موی اضافی ناحیه صورت و ریزش موی ناحیه سر می باشد. همچنین این عارضه می تواند سبب ابتلا به مشکلات بارداری در فرد شود.

تنبلی تخمدان

بیماری تنبلی تخمدان شیوع بسیار بالایی دارد و حدود پنج تا هشت درصد تمامی زنان مبتلا به این بیمای هستند و اکثریت زنان مبتلا به این بیماری با اضافه وزن یا چاقی مواجهه خواهند بود.

به طور معمول افرادی که به این بیماری مبتلا هستند عملکرد تخمدانی آن ها نامنظم بوده و هورمون تستوسترون که یک هورمون مردانه است در بدن آن ها بیش از حد ترشح می شود.

اما نکته ای که بایستی بدان دقت نمایید این است که هورمون تستوسترون با وجود اینکه یک هورمون مردانه نامیده می شود اما وجود آن در بدن زنان لازم خواهد بود که به عبارتی برای تعدادی فعالیت های فیزیولوژیک ضروری است، ولی سطح این هورمون در زنانی که این بیماری مبتلا هستند به نسبت دیگر افراد بالاتر خواهد بود.

عملکرد تخمدان ها

در حقیقت عملکرد تخمدان ها بدین صورت است که در طول ماه یک بار تولید تخمک می نمایند که با رشد فولیکول هورمون سازی انجام می شود که در نهایت منجر به آزادسازی تخمک می شود، ولی زنانی که به تنبلی تخمدان مبتلا هستند تخمدان به جای یک فولیکول تعداد زیادی فولیکول یا تخمک های بسیار ریز تولید می نمایید و سطح هورمون ها از تعادل خارج می شود که در نهایت آن تخمک گذاری اتفاق نمی افتد و علت بروز چنین اتفاقی در برخی زنان دقیقا مشخص نشده است.

زمانی که افراد مبتلا به این بیماری قصد بارداری داشته باشند بدون مصرف دارو نمی توانند باردار شوند زیرا تخمک گذاری منظمی نخواهند داشت.

علائم تنبلی تخمدان

اکثریت زنانی که تجربه تنبلی تخمدان داشته اند علائمی مشابه را گزارش کرده اند، این نشانه ها در همان دوره اول سیکل قاعدگی یا بعد از افزایش وزن و بارداری نمایان می شوند.

  • خونریزی های بیش از حد معمول، به دلیل کم شدن تخمک های جداره ی رحم محکم تر می شود و در نتیجه حجم خون پریودی بسیار زیاد می شود.
  • اختلال در چرخه پریودی: با کاهش تخمک گذاری، چرخه عادت ماهانه هم مختل می شود، در برخی از زنانی که به سندروم پلی کیستیک مبتلا هستند 8 بار در سال عادت ماهانه را تجربه می کنند، عامل دیگر در اختلال چرخه قاعدگی وجود فیبروم های رحمی است.
  • رشد بیش از حد موهای زائد: بیش از نیمی از زنان مبتلا به این عارضه مبتلا می شوند. رویش موی اضافه در نواحی که رویش مو در چنین نواحی برای زنان اتفاق نمی افتد؛ مانند: لب بالا، چانه، قفسه سینه و شکم که برای اطلاع از این موضوع می توانید به مطلب هیرسوتیسم مراجعه نمایید.
  • افزایش وزن: اضافه وزن و چاقی یکی از شایع ترین علائمی که تا کنون اعلام شده است.
  • ریزش مو: ریزش موی سر یکی از علائم و عوارض تنبلی تخمدان است در این عارضه ساقه ی مو ها باریک می شوند و در نهایت می ریزند.
  • تیرگی پوست: با ابتلا به این عارضه ممکن است نواحی از پوست تان تیره و لکه دار شوند.
  • سر درد: تغییرات هورمونی باعث بروز سر درد می شود.
  • آکنه یا جوش های چرکی: وقتی هورمون های مردانه در اثر ابتلا به این بیماری در زنان بیشتر می شود جوش های چرکی در صورت و بدن هم بیشتر می شوند این جوش ها از پوست های چرب نشات می گیرد.

علائم تنبلی تخمدان

آیا وجود علائم خفیف لازم است به پزشک مراجعه نماییم؟

یکی از سوالات شایع که ذهن اکثر افراد را به خود مشغول ساخته، این است که با وجود داشتن علائم خفیف لازم است که به متخصص زنان و زایمان مراجعه نماییم، جالب است بدانید که با وجود علائم خفیف بهتر است به پزشک مراجعه نمایید زیرا افراد مبتلا به این بیماری ممکن است مشکلات سلامتی دیگر داشته باشند.

به طور مثال احتمال افزایش قند خون، مقاومت به انسولین، افزایش سطح چربی خون یا کلسترول حتی با وجود وزن طبیعی و ابتلا به آپنه خواب وجود خواهد داشت.

همچنین طبق برخی مطالعات مشاهده شده که احتمال خطر ابتلا به بیماری قلبی در زنان مبتلا به این بیماری به نسبت دیگر افراد بالاتر خواهد بود اما این مشاهدات قطع نیست.

پیشگیری از ابتلا به تنبلی تخمدان

بیماری تنبلی تخمدان پیشگیری اولیه و درمان قطعی ندارد ولی پیشگیریه ثانویه دارد. برای بهبود علائم می توان اقدامات پیشگیرانه ثانویه را داشته باشید بدین صورت که با کاهش وزن بتوانید حدود چند درصد از علائم را بهبود دهید.

اقدام دوم برای درمان و پیشگیری به متخصص زنان مراجعه نمایید. بسته به اینکه در کدام مرحله از بیماری قرار گرفته باشید اقدامات درمانی برای شما انجام می شود.

درمان تنبلی تخمدان

درمان بیماری تنبلی تخمدان به صورت زمینه ای است و روش های درمان با توجه به شرایط فرد متفاوت می باشد. روش های درمان به منظور کنترل علائم بیماری خواهد بود.

بیشترین روش درمان تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک استفاده از قرص های جلوگیری از بارداری است که در کنترل علائم بیماری کمک خواهد نمود.

در حالت کلی درمان اصلی تنبلی تخمدان قرص های پیشگیری از بارداری است، اما جالب است بدانید که این روش درمانی همانند دیگر روش ها قطعی نیست و سبب درمان علامت و منظم شدن سیکل های قاعدگی، جوش، رویش موی اضافه و در نهایت حفاظت زنان از سرطان رحم می شود.

به طور معمول زنانی که مبتلا به بیماری تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک هستند سیکل های قاعدگی آن ها به تاخیر می افتد و در صورتی که نسبت به درمان چندین سال بی تفاوت باشند این مورد موجب می گردد تا ریزش نداشته باشد.

زمانی که افراد مبتلا به این بیماری به میانگین سنی 50 سال می رسند و یائسه می شوند در صورتی که درمان نشده باشند احتمال افزایش صخامت رحم، هیپرپلازی آندمتر و در نهایت عدم تشخیص به موقع موجب ابتلا به سرطان رحم می شود. لذا خیلی مهم است که زنان عادت های ماهانه منظم داشته باشند و در صورت وجود هر نوع مشکلی در این زمینه بهتر است بدون اتلاف وقت اقدام به درمان نمایند.

درمان تنبلی تخمدان با آنتی آندروژن ها

یکی دیگر از روش های درمان بیماری تنبلی تخمدان مصرف داروهای آنتی آندروژن می باشد که در واقع این نوع داروها بر روی هورمون مردانه تستوسترون اثر خنثی خواهد داشت. همچنین روش درمانی موثر برای جوش و رویش موی زائد می باشد البته این روش درمان در کنار مصرف قرص های جلوگیری از بارداری استفاده می شود.

درمان تنبلی تخمدان با پروژستین ها

یکی دیگر از روش های درمانی مصرف داروهای مشابه هورمون پروژسترون می باشد. در واقع زنانی که سن بالایی دارند و تمایل به مصرف داروهای پیشگیری از بارداری ندارند و همچنین سابقه ابتلا به بیماری های همچون لخته خون، میگرن، مصرف دخانیات، فشار خون و دیابت دارند، بهتر است داروی هورمون استروژن برای آنان استفاده نشود و بهترین نوع درمان برای چنین افرادی با وجود این شرایط مصرف قرص های پروژسترونی می باشد که طی مدت زمانی بیمار آن ها را مصرف می نماید تا سیکل های قاعدگی منظم داشته باشند و خطر ابتلا به سرطان رحم برای آنان کاهش یابد.

درمان تنبلی تخمدان

درمان تنبلی تخمدان با متفورمین

از دیگر روش های درمان تنبلی تخمدان مصرف دارویی متفورمین می باشد. خیلی از اوقات افراد تصور می کنند که مصرف این نوع داروها برای درمان دیابت موثر است در صورتی که بهتر است بدانید، متفورمین یکی از داروهای موثر برای زنان مبتلا به تنبلی تخمدان یا تخمدان پلی کیستیک می باشند.

مصرف این نوع دارو سبب تنظیم سیکل های قاعدگی و تحریک تخمک گذاری می شود. البته این نوع روش درمان برای پنجاه درصد بیماران موثر می باشد.

زنانی که مبتلا به این بیماری هستند طبق آزمایشات انجام شده اختلال در قند خون و مقاومت به انسولین در آن ها دیده می شود که مصرف این نوع دارو می تواند به برای آنان بسیار موثر باشد.

در کنار این نوع درمان ها زنانی که جوش دارند می توانند از لوسیون ها و آنتی بیوتیک های موضعی ضد جوش استفاده نمایند و همچنین می توانند جهت درمان موهای زائد از لیزر در کنار مصرف درمان های هورمونی استفاده کنند تا احتمال بازگشت موهای زائد وجود نداشته باشد.

الزام بررسی قند و چربی در بیماران مبتلا به تنبلی تخمدان

بیماری تنبلی تخمدان یک نوع مشکل متابولیک است که از پایه های اصلی این نوع مشکل مقاومت بدن به انسولین و افزایش سطوح انسولین بدن می باشد.

ممکن است برخی از افراد مبتلا به این بیماری بسیار لاغر باشند اما یک نوع اختلال متابولیک پنهان داشته باشند که در چنین مواردی بهتر است چربی خون و تحمل گلوکز این دسته از افراد بررسی شود تا در صورت لزوم داروهایی جهت پیشگیری از ابتلا به دیابت و مشکلات قلبی و عروقی ناشی از افزایش کلسترول برای فرد تجویز گردد.

آیا فرد می تواند به درمان بیماری خود کمک نمایید؟

یکی از عواملی که می تواند در بهبود بیماری فرد موثر باشد کنترل وزن و چاقی می باشد. در واقع کاهش وزن می تواند به بهبود علائم فرد کمک نمایید. طبق مشاهدات انجام شده زنانی که به این بیماری مبتلا بوده حتی کاهش پنج درصدی وزن در درمان آن ها بسیار موثر بوده است.

آیا فردی که مبتلا به تنبلی تخمدان است می تواند باردار شود؟

یکی از مهمترین دغدغه ها و نگرانی افرادی که مبتلا به بیماری تنبلی تخمدان هستند این است که آیا قابلیت باردار شدن را دارند؟ بایستی بدانید که این دسته از افراد می توانند باردار شوند اما تنها ممکن است مدتی طول بکشد.

در صورتی که افراد به اضافه وزن مبتلا هستند کم کردن وزن می تواند به تنظیم سیکل قاعدگی و همین طور احتمال بارداری فرد کمک نمایید.

اما در صورتی که فرد با کاهش وزن همچنان سیکل های قاعدگی نامنظمی داشت، بهتر است به متخصص زنان و زایمان مراجعه نموده تا با مصرف داروهای تحریک تخمک گذاری بیماری فرد کنترل و درمان صورت گیرد.

تشخیص بیماری تنبلی تخمدان

روش های تشخیصی بسیاری وجود دارد که به تشخیص بیماری ها کمک می نمایید. معاینات فیزیکی، آزمایشات، تصویربرداری، سونوگرافی می تواند در تشخیص بسیاری از بیماری ها کمک نمایید. در نهایت متخصص زنان و زایمان با بررسی بیماری ها می تواند اقدام به درمان نمایید.

آنچه بایستی بدان دقت نمایید این است که جهت تشخیص بیماری یک آزمایش واحد وجود ندارد و تشخیص براساس علائم، معاینه فیزیکی و آزمایشات خونی صورت می گیرد. در واقع سه معیار برای تشخیص بیماری وجود دارد در صورتی که دو معیار از این سه مورد مثبت باشد می توان بیان نمود فرد به این بیماری مبتلاست، که این معیار ها عبارت است از:

سیکل های قاعدگی نامنظم

علائم افزایش آندروژن شامل: جوش، موی زائد، ریزش موی سر یا بالا بودن این هورمون ها در تست های آزمایشگاهی

داشتن نمای پلی کیستیک در سونوگرافی

لذا بایستی دقت نمایید که یک نمایی سونوگرافی تنها نشان دهنده تنبلی تخمدان نیست. نمای تخمدان پلی کیستیک مساوی با تشخیص تنبلی تخمدان نیست.

افزایش پرولاکتین، تیروئید، سطح انسولین، مقاومت به انسولین بایستی حتما مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.

آیا با وجود ابتلا به برخی علائم انجام تست های آزمایشگاهی ضروری است؟

تست های آزمایشگاهی بسته به نظر متخصص زنان و زایمان و شدت علائم و وزن فرد انجام می شود و تعدادی آزمایش خون برای اندازه گیری سطح هورمون ها از جمله هورمون های تخمدانی و هورمون تیروئید، براساس قندخون و چربی خون انجام می شود.

همچنین برای افراد متاهل در صورت عقب افتادن سیکل قاعدگی انجام تست بارداری انجام می شود و به دلیل آنکه این تخمدان ها کیست ساز هستند انجام سونوگرافی لگنی برای بررسی لگن و تخمدان ها و بررسی کیست های تخمدانی لازم خواهد بود.

نمای سونوگرافیک تخمدان

در افراد مبتلا به تنبلی تخمدان در نمای سونوگرافیک تخمدان ها به صورت فولیکول های کوچک و متعدد با قطر چهار تا نه میلی متر در حاشیه تخمدان به دنبال هم قرار گرفته اند و به همین دلیل است که به آن تخمدان پلی کیستیک می گویند. ولی هیچ کدام این فولیکول های کوچک قادر نیستند به حدی رشد کنند که تخمک گذاری انجام دهند.

در نتیجه فرد دچار عدم تعادل هورمونی می شود. هورمون های زنان شامل استروژن و پروژسترون هستند و همچنین SSH و LH هورمون های هستند که از هیپوفیز ترشح می شوند و روی تخمدان ها تاثیر گذار می باشد.

خارج شدن تعادل هورمون های هیپوفیز سبب می گردد تا سطح انسولین در این افراد افزایش پیدا کند، که منجر به افزایش مقاومت به انسولین و گاها افزایش قندخون و هورمون های مردانه می شود که با علائمی چون جوش و موی زائد مشاهده می شود.

چه خطراتی افراد مبتلا به تنبلی تخمدان را تحدید می کند؟

نامنظمی سیکل قاعدگی در زنان بدین صورت است که به دلیل عدم تخمک گذاری آندومتر به صورت منظم رشد و ریزش نخواهد داشت بدین ترتیب که رشد داشته ولی ریزش آن دیر اتفاق می افتد که این عامل سبب ضخیم ترشدن آندومتر و نامنظم شدن ریزش ها می شود و زمانی که ریزش اتفاق می افتد ریزش های طولانی و سنگین خواهد داشت.

در صورتی که این پروسه چند سال به طول انجامد و فرد درمان نشود و دائم الگوی سیکل های قاعدگی بدین ترتیب باشد باعث رشد بیش از حد و افزایش ضخامت آندومتر یا لایه داخلی رحم می گردد و در نهایت منجر به بیماری هیپرپلازی آندومتر می شود که در چنین شرایطی اگر درمان نشود منجر به سرطان رحم می گردد.

حدود پنجاه درصد زنان مبتلا به تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدان پلی کیسیتک با افزایش تدریجی وزن و چاقی همراه هستند، بدین ترتیب که فرد از زمان بلوغ به یکباره افزایش وزن پیدا می کند.

همچنین سطح انسولین می تواند در این زنان مختل شود و سطوح انسولین در آن ها افزایش یابد. در واقع انسولین هورمون تنظیم کننده قندخون است و زنان مبتلا به این بیماری مقاومت به انسولین دارند بدین صورت که سطوح بالاتری از انسولین بایستی برای این افراد ترشح شود و به ویژه اگر این عامل در کنار افزایش وزن باشد، تا جایی ممکن است برسد که حتی سطوح بالاتری از انسولین نتوانند قندخون را کنترل کنند و وضعیت عدم تحمل گلوکز یا پیش دیابت ایجاد شود و در نهایت با افزایش سن به سمت دیابت تیپ دو برود.

در نهایت بگوییم که این عوامل خطراتی است که فرد مبتلا به تنبلی تخمدان را تحدید می کند و فرد بایستی حتما به دنبال درمان رود و با تغییر سبک زندگی، انجام فعالیت های ورزشی و داشتن رژیم غذایی سالم این چرخه را کنترل نمایید.

از نظر آماری ده درصد زنان مبتلا به تنبلی تخمدان در نهایت به بیماری دیابت تیپ دو مبتلا می شوند، که سابقه خانوادگی دیابت و اضافه وزن بسیار تاثیرگذار خواهد بود و در صورت وجود چنین شرایطی فرد بیشتر در معرض ابتلا به بیماری دیابت خواهد بود.

تنبلی تخمدان و چاقی

تنبلی تخمدان و نازایی

بعضی از خانم ها ممکن است تا زمانی که قصد باردار شدن را نداشته باشند از ابتلا به این بیماری بی خبر باشند و زمانی که برای بارداری اقدام می کنند با شکست رو به رو می شوند و به دنبال ریشه یابی ناباروری خود با تنبلی تخمدان رو به رو می شوند.

افرادی که به بیماری تنبلی تخمدان مبتلا هستند، تخمک گذاری منظمی ندارند، به همین منظور این افراد مدت زمان بیشتری به طول می انجامد تا بتوانند باردار شود. در صورتی که این افراد به مدت شش تا دوازده ماه به بارداری اقدام کرده ولی نتوانستند باردار شوند، حتما بایستی مورد بررسی قرار گیرند.

تنبلی تخمدان و مشکلات قلبی

فردی که به این بیماری مبتلاست و همچنین با اضافه وزن و مقاومت به انسولین مواجهه است. احتمال ابتلا به بیماری عروق کرونر در آن ها بیشتر خواهد بود.

به طور دقیق مشخص نشده است که کدام یک از این عوامل اضافه وزن یا سندرم تخمدان پلی کیستیک خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می دهد، ولی دیده شده است که کاهش وزن و درمان این اختلال انسولین باعث کاهش خطر می شود.

همچنین ابتلا به کلسترول بالا ممکن است در این افراد وجود داشته باشد زیرا ابتلا به این بیماری می تواند منجر به مشکلات و بیماری های قلبی و عروقی شود.

تنبلی تخمدان و مشکلات قلبی

آپنه خواب و تنبلی تخمدان

پنجاه درصد زنان مبتلا به بیماری تنبلی تخمدان به ویژه افرادی که اضافه وزن و چاقی دارند، آپنه خواب را تجربه می کنند. بدین صورت که یک فواصلی از ایست تنفس حین خواب را تجربه کرده و این مورد سبب می شود تا فرد در طول روز خستگی و خواب آلودگی داشته باشد و این عامل جایی نگرانی نیست و قابلیت درمان دارد.

آیا تنبلی تخمدان سبب نازایی و سرطان رحم می شود؟

تنبلی تخمدان سبب نازایی نمی شود و با انجام درمان های دارویی و مصرف برخی داروها می توان تحریک تخمک گذاری را انجام داد و برای بارداری اقدام نمود.

در صورت آنکه تصمیم ندارید باردار شوید بایستی عادت های ماهانه منظمی داشته باشید. عادت ماهانه بدین صورت است که رحم لایه ای می سازد و سپس می ریزد اگر عادت ماهانه منظم نباشد و اتفاق نیفتد این لایه ها ساخته می شود اما نمی ریزد و همین امر سبب می شود تا دیواره رحم ضخیم شود و در سنین یائسگی در دهه چهل اگر درمان نشود و چندسال ادامه پیدا کند می تواند سبب ابتلا به سرطان رحم گردد.

کلام پایانی

در نهایت بگوییم، بیماری تنبلی تخمدان یک بیماری ژنتیکی است که از دوره جنینی ایجاد می گردد. تمامی این علائم و موارد بسیار حائز اهمیت می باشد، بهتر است تمامی افراد حتی با وجود ابتلا به علائم خفیف تحت درمان قرار گیرند. درمان بیماری تنبلی تخمدان یک درمان دارویی و قطعی نیست. بلکه بهترین نوع درمان تغییر سبک زندگی، انجام فعالیت های ورزشی چربی سوز و هوازی و همچنین داشتن رژیم غذایی مناسب و در صورت لزوم درمان های دارویی می تواند موثر باشد.

تنبلی تخمدان با افزایش خطر سایر مشکلات سلامت همراه است و این عامل بسیار مهم خواهد بود که تمامی افراد از آن آگاه باشند.

(Visited 3,387 times, 1 visits today)

پاسخ

Call Now Buttonتماس با پزشک