[0919] 4468244 - [021] 26806140
ساعات کاری دوشنبه 12:00 تا 16:00 ، چهارشنبه 15:30 تا 19:00

کولپوسکوپی چیست و چگونه انجام میشود!

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 1 میانگین: 5]
مدت زمان مطالعه 11 دقیقه

کولپوسکوپی فرآیندی است که طی آن پزشک می‌تواند با میکروسکوپ خاصی به نام کولپوسکوپ، سرویکس و داخل رحم و واژن را مشاهده کند. با کمک این دستگاه که قدرت بزرگنمایی مناسبی دارد پزشک می‌تواند از لحاظ مختلف مناطق مذکور را بررسی کند و سلامتی یا وجود بیماری را تشخیص دهد.

سوال مهمی که برای افراد در رابطه با این روش پیش می‌آید این است که چه زمانی نیاز به معاینه‌ی توسط کولپوسکوپ است. در جواب این سوال باید گفت که در اکثر موارد این معاینه برای بررسی سلول‌های غیر عادی در سرویکس انجام می‌شود. وجود این سلول‌ها می‌تواند نشانه‌ی سرطانی بودن رحم باشد. البته در صورت مواردی چون زگیل تناسلی، وجود عفونت، وجود پولیپ، درد و خون‌ریزی نیز استفاده از کولپوسکوپ برای معاینه توسط پزشک توصیه می‌شود.

همه چیز درباره کولپوسکوپی

کولپوسکوپی، تست تشخیصی است که به بررسی دهانه رحم (سرویکس) و واژن می پردازد. این تست با استفاده از ابزاری به نام کولپوسکوپ، که لنزهایی با قابلیت برگ نمایی دارد انجام می شود. بزرگ نمایی تصاویر باعث می شود مشاهده بافت دهانه رحم و واژن برای پزشک آسان تر شود.

این تست معمولا زمانی انجام می شود که تست پاپ اسمیر، نتایج غیر طبیعی را نشان می دهد. در صورت مشاهده نواحی غیر طبیعی، امکان گرفتن نمونه و بیوپسی حین کولپوسکوپی نیز وجود دارد. نمونه جهت بررسی های بیشتر به آزمایشگاه ارسال خواهد شد.

کولپوسکوپی چیست؟

کولپوسکوپی یک روش تشخیصی با استفاده از دستگاه کولپوسکوپ است. در واقع کولپوسکوپ یک میکروسکوپ است که لنزهایی با بزرگ نمایی های مختلف و یک منبع نوری قوی دارد.

این دستگاه اجازه می دهد که دهانه رحم، دیواره واژن، قسمت خارجی دستگاه تناسلی و همچنین ناحیه مقعد را با بزرگ نمایی به صورت شفاف و با نور کافی رویت نمود. این روش در تشخیص ضایعات پیش سرطانی این نواحی کمک می نمایید تا بتوان در مراحله اولیه تشخیص داد و قبل از اینکه این بیماری ها پیشرفت کنند، درمان را انجام داد.

کولپوسکوپی-چیست؟

چه افرادی بایستی کولپوسکوپی انجام دهند؟

افرادی که تست پاپ اسمیر و پروسه ی غربالگری اچ پی وی آن ها با مشکل روبرو بوده یا در اچ پی وی تایپینگ آن ها، اچ پی وی پرخطر از نوع شانزده و هجده گزارش شده است. همچنین در موارد پر خطر دیگر به افرادی که توصیه به انجام تست پاپ اسمیر و اچ پی وی تایپینگ سال آینده می شود و تمامی افرادی که اچ پی وی پر خطر آن ها مثبت است انجام کولپوسکوپی پیشنهاد می شود.

افرادی که خونریزی های غیر طبیعی همچون لکه بینی بعد از نزدیکی دارند انجام این روش تشخیصی لازم خواهد بود. قابل توجه است که وجود لکه بینی پس از روابط جنسی می تواند نشان دهنده و مشکوک به ابتلا زخم دهانه رحم باشد.

افرادی که به صورت مکرر آنتی بیوتیک مصرف نموده اما ترشحات چرکی و مقاوم به درمان دارند و همچنین زخم های آن ها بهبود پیدا نمی کنند افرادی هستند که می بایست تحت انجام کولپوسکوپی قرار گیرند.

ظاهر غیر طبیعی سرویکس و وجود رگ های غیرطبیعی در دهانه رحم، بزرگ شدن دهانه رحم و وجود زخم هایی در این ناحیه احتمال وجود سلول های غیرطبیعی را نشان می دهد که انجام این روش تشخیصی به جهت بررسی های لازم ضروری خواهد بود.

دلایل انجام کولپوسکوپی

تست کولپوسکوپی در موارد زیر از سوی پزشک تجویز خواهد شد:

  • غیر طبیعی بودن نتایج تست پاپ اسمیر
  • سابقه خونریزی بعد از رابطه جنسی
  • مشاهده هر گونه توده غیر طبیعی در دهانه رحم و یا واژن

از کولپوسکوپی در تشخیص موارد زیر استفاده می شود:

  • سلول های غیر طبیعی، پیش سرطانی و یا سرطانی در دهانه رحم و واژن
  • زگیل تناسلی
  • التهاب دهانه رحم (سروویسیت)

آیا جهت انجام کولپوسکوپی،آمادگی خاصی نیاز می باشد؟

مانند سایر تست ‌های پزشکی و معاینه ‌های مرسوم، استفاده از کولپوسکوپ رحمی نیز نیازمند اقداماتی قبل و بعد از انجام آن است. این آزمایش در واقع آزمایش ساده ‌ایی بوده و در بیشتر اوقات در مطب پزشک انجام می‌ شود. افرادی که برای انجام این روش به متخصص زنان و زایمان مراجعه می‌کنند باید این نکته را به خاطر داشته باشند که حتما حداقل 24 ساعت قبل از انجام تست نباید مواردی چون شست و شوی واژن و دوش گرفت، استفاده از تامپون و دارو‌های مربوط به واژن را داشته باشند.

همچنین داشتن رابطه جنسی 24 ساعت قبل از انجام تست نیز ممنوع است. بیماران باید به خاطر داشته باشند که در هنگام انجام تست در دوران قاعدگی نباشند. به طور کلی استفاده از کولپوسکوپ یک فرآیند بدون درد است ولی گاهی نیاز به بیوپسی یا برداشته بافت زنده است که این عمل ممکن است دردناک باشد. در صورتی که نیاز به بیوپسی نباشد نیازی به محدود کردن فعالیت‌ های روزانه نیست ولی در صورتی که نمونه برداری انجام شده باشد باید مراقبت‌ های ویژه ‌ایی انجام شود. این مراقبت‌ ها شامل استراحت و محدود کردن فعالیت ‌های روزانه به مدت یک یا دو هفته، اجتناب از داشتن رابطه‌ ی جنسی به مدت یک یا دو هفته و رعایت بهداشت شخصی است. البته باید توجه داشت که در این دوره از دوش واژینال و استفاده از کرم و تامپون ممنوع است. آمادگی بسیار کمی برای تست کولپوسکوپی نیاز است. با این حال، بهتر است برخی موارد را خاطر نشان شویم:

  • حتما پیش از انجام تست، در خصوص جزئیات روند با پزشک مشورت داشته باشید.
  • جهت انجام این تست، نیازی به ناشتا بودن نیست.
  • خانم های باردار، باید این موضوع را به پزشک خود اطلاع دهند.
  • حساسیت دارویی حتما باید به پزشک اطلاع داده شود. به همین خاطر، لیستی از داروهای مصرفی و یا مکمل ها را در اختیار پزشک قرار دهید.
  • کولپوسکوپی باید زمانی انجام شود که میزان خونریزی قاعدگی شدید نباشد. انجام این تست ابتدا و یا انتهای قاعدگی، مشکلی را ایجاد نخواهد کرد.
  • دوش واژینال، استفاده از تامپون و برقراری رابطه جنسی، یک تا دو روز قبل از انجام تست ممنوع می باشد.
  • مصرف برخی داروهای مسکن تجویز شده از سوی پزشک، قبل از بیوپسی توصیه می شود. بهتر است حتما در این خصوص با پزشک خود مشورت داشته باشید.
  • جهت راحتی انجام تست، از بیمار خواسته می شود مثانه خود را تخلیه کند.
ممکن است با توجه به شرایط جسمانی بیمار، رعایت یک سری نکات از سوی پزشک در نظر گرفته شود.

روند انجام کولپوسکوپی

کولپوسکوپی معمولا در مطب پزشک و یا در بیمارستان انجام می شود، در حدود ده تا بیست دقیقه به طول می انجامد و نیازی به بیهوشی نخواهد بود.

در ابتدا، بیمار به پشت و بر روی میز معاینه دراز می کشد (همانند زمان انجام تست پاپ اسمیر و یا معاینه لگنی). سپس اسپکولوم وارد واژن می شود تا باز نگه داشته شدن دهانه واژن، امکان مشاهده دهانه رحم برای پزشک فراهم گردد.

سپس، کولپوسکوپ در دهانه واژن قرار خواهد گرفت. کولپوسکوپ هیچ گونه تماسی با بدن شما نخواهد داشت و داخل واژن نمی شود. پزشک به تهیه تصاویر و گرفتن نمونه از نواحی مشکوک خواهد پرداخت. بعد از بیوپسی، از محلولی جهت کنترل خونریزی استفاده خواهد شد. که ممکن است بعد از آن تا چند روز، ترشحات تیره رنگی مشاهده شود. ممکن است در برخی خانم ها قرارگیری اسپکولوم با احساس ناخوشایندی همراه باشد.

مراحل-انجام-کولپوسکوپی

بیوپسی همراه با کولپوسکوپی

  • بیوپسی از دهانه رحم

کولپوسکوپی روند بدون دردی است، اما بیوپسی از دهانه رحم می تواند در برخی خانم ها با کمی خونریزی و یا درد همراه باشد. پزشک به بیمار توصیه می کند نیم ساعت قبل از تست، داروی مسکن مصرف کند. پزشک هم چنین می تواند قبل از بیوپسی، دهانه رحم را بی حس کند.

  • بیوپسی از واژن

در بیشتر قسمت های واژن احساسی وجود ندارد و به همین خاطر، در طول بیوپسی دردی احساس نخواهد شد. در پایین واژن که درد بیشتری احساس می شود، معمولا از بی حس کننده موضعی استفاده خواهد شد.

بعد از کولپوسکوپی

بعد از کولپوسکوپی، احتمال مشاهده ترشح واژنی به مدت چند روز و خونریزی به مدت یک هفته وجود دارد. احساس ناخوشایند در ناحیه واژن نیز طی یک تا دو روز برطرف خواهد شد.

در صورتی که بیوپسی انجام نشده باشد، محدودیتی در انجام کارها و فعالیت ها وجود نخواهد داشت.

در صورتی که بیوپسی انجام شده باشد، استفاده از تامپون، کرم های واژنی و یا برقراری رابطه جنسی به مدت یک هفته ممنوع می باشد. اما بعد از تست می توان استحمام کرد.

صرف نظر از نتیجه به دست آمده از کولپوسکوپی، مراجعه به پزشک و انجام تست پاپ اسمیر، همواره توصیه می شود.

همه چیز درباره کولپوسکوپی

آیا کولپوسکوپی خطر و یا عارضه ای را به همراه دارد؟

قبل از توضیح درباره‌ی عوارض ناشی از استفاده از کولپوسکوپ بهتر است اندکی در مورد نحوه‌ ی انجام این تست بدانیم تا درک صحیح ‌تری از احتمال بروز عوارض آن داشته باشیم. این تست همانند دیگر تست ‌های مربوط به لگن و واژن روی صندلی مخصوص انجام می ‌شود. دو پا‌ی فرد روی دسته مخصوص قرار می‌گیرد و بعد از آن وسیله ای به نام اسپکولوم در دهانه‌ی رحم فرد قرار می‌گیرد تا داخل رحم با کولپوسکوپ بررسی شود. همان‌طور که ذکر شد این نوع آزمایش به خودی خود دردناک نیست و ممکن است فقط به مدت یک یا دو روز سوزش خفیف و احساس درد اندک و کوفتگی به وجود بیاید.

در برخی موارد برای بررسی بهتر نیاز به بیوپسی و برداشت بافت است. در این صورت ممکن است پس از کولپوسکوپی عوارضی نیز به وجود بیاید. به طور کلی عوارض ناشی از بیوپسی نادر است ولی به هر حال به دلیل اینکه قسمتی از بافت برداشته می‌شود ممکن است عارضه ‌هایی خفیف یا گاهی شدید ایجاد شود. پس از این روش در صورت بروز علائمی نظیر تب، لرز، خونریزی نسبتا شدید و یا درد در ناحیه زیر شکم و لگن فورا به پزشک معالج خود مراجعه کنید. همچنین امکان ایجاد عفونت نیز پس از این آزمایش وجود دارد که گاها برای جلو‌گیری از آن پزشک استفاده از آنتی بیوتیک‌ها را توصیه می‌کند.

بیوپسی ممکن است با عفونت واژن و یا خونریزی همراه باشد. جهت پیشگیری از بروز عوارض احتمالی، توصیه می شود این تست یک هفته بعد از پایان خونریزی قاعدگی انجام شود. در صورت مشاهده علائمی از قبیل:

  • خونریزی سنگین تر از خونریزی دوران قاعدگی
  • تب
  • دردهای شکمی شدید

حتما پزشک را در جریان قرار دهید.

دوره نقاهت کولپوسکوپی

 دوره نقاهت و بعد از استفاده کولپوسکوپ نیز مجددا به نحوه‌ی انجام این تست بستگی دارد. همانطور که پیش تر ذکر شد در مواقعی نیازی به بیوپسی نباشد این آزمایش یک چکاپ ساده است و نیاز چندانی به مراقبت ویژه نخواهد بود. اما به هر حال پزشکان توصیه می‌کنند که بعد از کولپوسکوپی فعالیت ‌های روزانه کاهش یابد، از پیاده روی زیاد اجتناب شود و فرد به مدت یک یا دو روز به استراحت بپردازد. اما زمانی که نیاز به بیوپسی است گذراندن دوره نقاهت نیز متفاوت خواهد بود. سوالی که پیش می‌آید این است که چه زمانی نیاز به نمونه برداری از بافت خواهد بود. اگر پزشک نواحی مشکوکی در طول این تست مشاهده کند که نیاز بررسی بیشتر داشته باشد، بهتر است برای مشاهده‌ی سلول‌های غیر طبیعی، قسمت کوچکی از ناحیه مورد نظر را با ابزار مخصوصی برش داده تا بتواند بافت به دست آمده را خارج کند تا بهتر مورد بررسی قرار دهد.

البته روش دیگری وجود دارد که طی آن سلول‌ها از کانال سرویکس به وسیله‌ی ابزار خاصی خارج می‌شوند. به این فرآیند اندوسرویکس کورتاژ نیز گفته می‌شود. به هر حال بیوپسی همان طور که در بالا ذکر شد می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد. در صورت بروز عوارض و یا عدم عوارض فرد دوره نقاهت سخت تری را خواهد داشت. برای این دوره پزشکان علاوه بر محدود کردن فعالیت های روزانه به مدت یک یا دو هفته، برقراری رابطه جنسی، استفاده از تامپون و دوش واژینال را ممنوع می‌کنند تا فرد به شرایط عادی برگردد.

کولپوسکوپی در دوران بارداری

در توصیه های قبل از انجام این روش آمده که فرد مراجعه کننده به پزشک حتما باید وضعیت بارداری خود را به پزشک اطلاع دهد. این امر نشان دهنده‌ ی این است که انجام کولپوسکوپی در دوران بارداری نیازمند توجه ویژه ‌ایی است. به طور کلی انجام این روش در مراحل اولیه بارداری به اندکی خطرناک است و می‌تواند باعث سقط جنین شود. در صورت نیاز به بیوپسی در این مرحله این آزمایش باید تا چند ماه پس از تولد به تعویق افتد.

فرآیند برداشت بافت و معالجه های بعد از آن می‌تواند باعث آسیب به جنین و مادر شود. یکی از راه‌ هایی که برای زوج‌ ها پیشنهاد می‌شود این است که قبل باردار شدن کولپوسکوپی را انجام دهند تا از سلامت رحم با خبر شوند. در این صورت نیازی به انجام این تست در دوران بارداری نیست. اما اگر فرد در زمان مراجعه به پزشک باردار باشد آنگاه اگر سابقه‌ ی خاصی در بیماری رحم نداشته باشد باید تا چند ماه پس از زایمان سزارین یا طبیعی صبر کند. ولی اگر نواحی و سلول‌ های غیر عادی در رحم مشاهده شده باشد ناچار نیازمند استفاده از کولپوسکوپ است. البته باید تاکید شود که این تست در کل خطرناک نیست و نباید موجب ناراحتی و استرس در فرد باردار شود.

کولپوسکوپی-در-دوران-بارداری

نتایج کولپوسکوپی

اطلاعات به دست آمده از کولپوسکوپی نشان می دهد که آیا نیاز به تست و یا درمان بیشتر می باشد یا خیر. در صورتی که تست هیچ گونه ناهنجاری را نشان ندهد، تست پاپ اسمیر و یا معاینه، جهت اطمینان بیشتر انجام خواهد شد.

غیر طبیعی بودن نتیجه بیوپسی

پزشک به بررسی نمونه گرفته شده و هر گونه تغییر و ناهنجاری خواهد پرداخت. نتایج به دست آمده از بیوپسی، به تشخیص هر گونه ناهنجاری در سلول های دهانه رحم، سلول های پیش سرطانی و سرطانی و یا شرایط قابل درمان کمک می کند. پزشک نیز با توجه به اطلاعات به دست آمده از بیوپسی و کولپوسکوپی، توصیه هایی را برای بیمار در نظر خواهد گرفت.

دکتر ماندانا لطفی یگانه جراح و متخصص زنان و زایمان

دکتر ماندانا لطفی یگانه
متخصص زنان و زایمان، نازایی – جراحی زیبایی زنان

2 thoughts on “کولپوسکوپی چیست و چگونه انجام میشود!

  1. زینب - می 6, 2021 در 5:58 ب.ظ

    سلام خانم دکتر
    چه مدت از درمان کیست تخمدان که انجام دادم میتونم کولپوسکوپی انجام بدم ؟

    پاسخ
    • دکتر ماندانا لطفی یگانه - می 9, 2021 در 1:33 ب.ظ

      سلام دوست عزیز
      در صورت آنکه درمان کیست تخمدان دارویی بوده است محدودیت زمانی وجود ندارد و بهترین زمان انجام کولپوسکوپی پس از اتمام قاعدگی می باشد. اما در صورت آنکه جراحی باز کیست تخمدان انجام داده اید بهتر است پس از 40 روز کولپوسکوپی انجام دهید.
      برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کیست تخمدان می توانید به صفحه درمان کیست تخمدان مراجعه نمایید.

      پاسخ

پاسخ

چهار − یک =

Call Now Buttonتماس با پزشک